عبد الحسين شهيدى صالحى
99
تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )
احمد بن وليد فقيه و مفسر معروف به « شيخ القميين » . تفسير ابن وليد از جمله تفسيرهاى روائى است . ابو العباس النجاشى آن را بهواسطه از طريق استادش ابو الحسن على بن احمد قمى روايت كرده است . مضافا بر اينكه احاديث و روايات مفسر در كتب معتبر شيعه و تفسيرهاى روائى ذكر شده است از جمله كتب اربعه و كتاب الكامل فى الزيارات ابن قولويه و داوودى وى را در طبقات المفسرين خود ذكر نموده است و نيز شيخ صدوق در مشيخهء خود بيش از يكصد و چهل مورد از او روايت نقل كرده است و همچنين به وى بسيار اعتماد مىورزيد . منابع : تهذيب الاحكام ، 6 / 42 ؛ تأسيس الشيعة ، 332 ؛ جامع الرواة ، 2 / 90 ؛ الذريعة ، 4 / 249 ؛ رجال ، ابن داوود ، 304 ؛ رجال ، طوسى ، 495 ؛ رجال ، نجاشى ، 2 / 301 ؛ طبقات المفسرين ، 2 / 118 ؛ الفهرست ، شيخ طوسى ، 184 ؛ معجم رجال الحديث ، 15 / 206 ؛ مفسران شيعة ، 82 ؛ نوابغ الرواة فى رابعة المئات ، 259 . تفسير ابو منصور صرام ، از ابو منصور صرام ( م ح 350 ق ) از متكلمين و از مفسرين اماميه . تفسير صرام از جمله تفسيرهاى شيعى است كه به شيوهء روائى تأليف گرديده است و در تفسير و تأويل آيات قرآن كريم از روايات و اخبار خاندان عصمت و طهارت بهره گرفته و تفسير نموده است . شيخ طوسى مفسر را در باب الكنى در الفهرست ياد كرده است و او را از اجلهء متكلمين و از اهل نيشابور كه داراى رياستى بوده و مقدم بر همگان و نيز صاحب مصنفات از جمله تفسير قرآن كبير كه نيز تفسيرى است خوب معرفى كرده است . سپس در همانجا هنگام شرححال ابن عبدك مفسر را بر مذهب بغداديين مىخواند مىنويسد ( . . . و كذلك ابو منصور الصرام على مذهب البغداديين و يخالفهما ابو الطيب الرازى . . . ) و نيز در شرححال مفسر مىنويسد فرزند مفسر به نام ابو القاسم را ملاقات نمودم كه فقيه بود و سبط وى ابو الحسن كه از اهل علم بود .